pankreas ca ne demek?
Pankreas kanseri, pankreas hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde büyümesi sonucu oluşan bir hastalıktır. Pankreas, karın bölgesinde bulunan ve sindirim enzimleri ile hormonlar üreten önemli bir organdır. Pankreas kanseri genellikle sinsi ilerler ve erken evrelerde belirti vermeyebilir, bu da teşhisini zorlaştırır.
Pankreas Kanseri Türleri:
- Egzokrin Tümörler: En sık görülen pankreas kanseri türüdür. Genellikle pankreasın kanallarında başlar. En yaygın türü pankreatik duktal adenokarsinom'dur.
- Endokrin Tümörler (Nöroendokrin Tümörler - NET): Daha nadir görülür ve hormon üreten hücrelerden kaynaklanır. Bu tümörler genellikle daha yavaş büyür.
Risk Faktörleri:
- Sigara: En önemli risk faktörlerinden biridir.
- Obezite: Fazla kilolu olmak riski artırır.
- Diyabet (Şeker Hastalığı): Diyabet, pankreas kanseri riskini artırabilir. (Diyabet)
- Kronik Pankreatit: Uzun süreli pankreas iltihabı riski artırır. (Kronik%20Pankreatit)
- Aile Öyküsü: Ailede pankreas kanseri öyküsü olanlarda risk daha yüksektir.
- Yaş: İleri yaşlarda görülme sıklığı artar.
Belirtiler:
Pankreas kanseri belirtileri, tümörün büyüklüğüne ve yerine bağlı olarak değişebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Karın Ağrısı: Özellikle üst karın bölgesinde hissedilen ağrı.
- Sırt Ağrısı: Karın ağrısına eşlik edebilir.
- Sarılık: Cilt ve gözlerde sararma, safra kanallarının tıkanması sonucu oluşur. (Sarılık)
- İştah Kaybı: Yemek yeme isteğinde azalma.
- Kilo Kaybı: Açıklanamayan kilo kaybı.
- Bulantı ve Kusma: Özellikle yemeklerden sonra.
- Diyabet (Yeni Başlangıçlı): Daha önce diyabeti olmayan kişilerde aniden ortaya çıkan diyabet.
Teşhis:
Pankreas kanseri teşhisi için çeşitli yöntemler kullanılır:
- Fizik Muayene ve Anamnez: Doktorun hastanın tıbbi geçmişini alması ve fizik muayene yapması.
- Kan Testleri: Karaciğer fonksiyon testleri ve tümör belirteçleri (CA 19-9 gibi).
- Görüntüleme Yöntemleri:
- Bilgisayarlı Tomografi (BT): Pankreas ve çevresindeki organların ayrıntılı görüntülerini sağlar.
- Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): BT'ye benzer şekilde ayrıntılı görüntüler elde edilir.
- Endoskopik Ultrasonografi (EUS): Endoskop aracılığıyla pankreasa yakın mesafeden ultrason yapılır ve biyopsi alınabilir. (Endoskopik%20Ultrasonografi)
- Biyopsi: Kanserli hücrelerin varlığını doğrulamak için pankreastan doku örneği alınır.
Tedavi:
Pankreas kanseri tedavisi, kanserin evresine, türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Tedavi seçenekleri şunlardır:
- Cerrahi: Tümörün tamamen çıkarılması amaçlanır. Whipple ameliyatı (pankreatikoduodenektomi) en sık uygulanan cerrahi yöntemdir.
- Kemoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek veya büyümelerini yavaşlatmak için ilaç kullanılır. (Kemoterapi)
- Radyoterapi: Yüksek enerjili ışınlar kullanılarak kanser hücreleri yok edilir. (Radyoterapi)
- Hedefe Yönelik Tedaviler: Kanser hücrelerinin büyümesini sağlayan belirli molekülleri hedef alan ilaçlar kullanılır.
- İmmünoterapi: Bağışıklık sistemini kanser hücreleriyle savaşması için güçlendiren tedaviler. (İmmünoterapi)
- Palyatif Bakım: Hastalığın semptomlarını hafifletmeye ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik bakım.
Prognoz:
Pankreas kanseri genellikle agresif bir seyir izler ve prognozu kötüdür. Erken teşhis ve tedavi, yaşam süresini uzatma şansını artırır.
Önleme:
Pankreas kanserinden korunmak için yapılabilecekler şunlardır:
- Sigara İçmemek: Sigara, pankreas kanseri riskini önemli ölçüde artırır.
- Sağlıklı Beslenmek: Meyve, sebze ve tam tahıllı ürünlerden zengin bir diyet uygulamak.
- Sağlıklı Kiloyu Korumak: Obezite, pankreas kanseri riskini artırır.
- Diyabeti Kontrol Altında Tutmak: Diyabet hastalarının kan şekerini düzenli olarak kontrol etmeleri önemlidir.
- Alkol Tüketimini Sınırlamak: Aşırı alkol tüketimi pankreas iltihabına (pankreatit) yol açabilir ve bu da pankreas kanseri riskini artırır.